Balıkesir’in Susurluk Havzası’nda yaşanan ciddi su kayıplarının asıl sorumlusunun iklim değişikliği değil, yoğun madencilik faaliyetleri olduğu bilimsel bir raporla ortaya kondu. JAWRA dergisinde yayımlanan “Arazi Kullanımı Değişikliğinin Akarsu Akışı Üzerindeki Etkilerinin Saha Verileri ve Su Dengesi Modellemesi Birleştirilerek Tespit Edilmesi” başlıklı çalışma, bölgedeki açık ocak bor ve linyit madenciliğinin nehir debilerini ciddi şekilde düşürdüğünü gösterdi.
1980-2005 yılları arasında yapılan analizlerde, madenciliğe yoğun şekilde maruz kalan alt havzalarda akarsu debilerinde yüzde 32 ila 42 arasında dramatik düşüşler kaydedildi. Araştırmada kullanılan “Esneklik İndeksi” yöntemine göre, 48 numaralı havzadaki yıllık yaklaşık 58 milimetrelik akış kaybının ana sebebi arazi tahribatı olarak belirlendi. Açık ocak madenleri, topografyayı bozarak suyun yüzeysel akışını değiştirdi ve yapay göletlerin yüksek buharlaşması nedeniyle su kaybını artırdı.
Rapor ayrıca, yeraltı sularında anormallik olmadığını ve sorunun tamamen yüzeydeki madencilik faaliyetlerinden kaynaklandığını ortaya koydu. Araştırmacılar, Türkiye genelinde hızla artan madencilik ruhsatlarının hidrolojik etkilerinin dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Tunçbilek, Hisarcık ve Emet madenleri gibi bölgelerde sürdürülen faaliyetler, havzanın su kaynaklarını uzun yıllar boyunca olumsuz etkileyebilir. Bilim insanları, arazi planlaması ve havza yönetiminde acil önlemler alınması gerektiğine dikkat çekiyor.