Küresel ticaretin dinamikleri değişirken, rekabet yalnızca maliyet ve kalite ile sınırlı kalmıyor. Özellikle Avrupa Birliği’ne (AB) ihracat gerçekleştiren firmalar için karbon emisyonları yeni bir gümrük kriteri haline geldi. Üretimden lojistiğe kadar her aşamada ortaya çıkan emisyonların ölçülmesi, raporlanması ve azaltılması zorunlu hale geldi. Bu durum, şirketlerde yeni bir uzmanlık alanı olan sürdürülebilirlik uzmanlarının ortaya çıkmasına yol açtı.
Bu uzmanlar, bir fabrikanın enerji tüketiminden hammaddelere, taşımadan ambalaja kadar tüm süreçlerde oluşan karbon emisyonlarını hesaplıyor. Sonrasında uluslararası standartlara uygun raporlar hazırlayarak, firmaların karbon maliyetlerini düşürmeleri için bir yol haritası sunuyor. Yapılan bu hesaplamalar yalnızca çevresel raporlamalarla sınırlı kalmayıp, doğrudan ihracat maliyetlerini etkileyen bir unsur haline gelmiş durumda. Küçük bir hata bile, firmaların Avrupa’ya satış yaparken ek vergi ödemesine sebep olabiliyor, bu yüzden bu meslek birçok sektörde kritik bir konuma sahip oluyor.
Sürdürülebilirlik uzmanlığı, sadece çevre mühendisliği mezunları için bir kariyer alanı değil. Endüstri, kimya, makine, enerji sistemleri ve hatta işletme bölümlerinden mezun olanlar da bu alana ilgi gösteriyor. Mesleğin temelini karbon muhasebesi oluşturuyor. Uzmanlar; ISO 14064, GHG Protocol ve yaşam döngüsü analizi (LCA) gibi yöntemleri öğrenerek emisyon hesaplamayı gerçekleştiriyor. Ayrıca, veri analizi ve raporlama yazılımlarını kullanmak da bu işin önemli bir parçasını oluşturuyor.
İngilizce bilgisi de neredeyse bir zorunluluk olarak kabul edilmektedir. Çünkü hazırlanan raporların büyük bir kısmı yabancı denetim kuruluşlarına sunulmaktadır.
Hürriyet İK’nın ‘meslek ekonomisi’ bölümünde sürdürülebilirlik uzmanlığı detaylı bir şekilde incelendi. Danışmanlık şirketleri ve üreticilerle yapılan görüşmeler, özellikle ihracat yapan firmalarda ciddi bir uzman açığı olduğunu ortaya koydu. Yeni başlayan bir sürdürülebilirlik uzmanı, şirket içinde aylık 50-70 bin TL arasında bir gelir elde edebiliyor. Deneyim kazanan ve birden fazla tesis yöneten uzmanların maaşları ise 90-140 bin TL seviyesine çıkabiliyor. Avrupa’ya ihracat yapan büyük işletmelerde görev alan veya danışmanlık projeleri yürüten uzmanların kazancı ise 180 bin TL ve üzerine ulaşabiliyor.
Mesleğin en dikkat çekici yönlerinden biri de danışmanlık modelidir. Birçok uzman, tek bir firmada çalışmak yerine farklı şirketlere karbon raporlama hizmeti sunmaktadır. Her tesis için ayrı çalışmalar yapıldığı için aynı anda birden fazla projeden gelir elde etmek mümkündür. Ancak burada büyük bir sorumluluk bulunmaktadır. Hazırlanan raporlar ticari maliyetleri doğrudan etkilediği için hata toleransı neredeyse sıfırdır. Bu nedenle sektör tecrübesi ve metodoloji bilgisi, kazanç seviyesini belirleyen en önemli unsurlar arasında yer almaktadır.