Lugol çözeltisi (Lugol's solution), iyot (I₂) ve potasyum iyodür (KI) içeren, suda çözülmüş bir antiseptik ve tanı amaçlı kullanılan kimyasal çözeltilerden biridir.
Elementel iyot (I₂)
Potasyum iyodür (KI)
Saf su
Potasyum iyodür, iyodun suda çözünmesini kolaylaştırır. Genellikle yüzde olarak belirtilen Lugol çözeltileri (%1, %2, %5 gibi), içerdikleri elementel iyot miktarına göre sınıflandırılır.
Tiroid taramaları ve ameliyat öncesi hazırlık: Radyoaktif iyot tedavisi öncesi tiroid fonksiyonunu baskılamak için kullanılır.
Antiseptik olarak: Derideki kesik ve yaralara uygulanabilir (genellikle seyreltik formda).
Amipli dizanteri ve bazı parazit enfeksiyonlarında destekleyici tedavi olarak kullanılmıştır (artık nadir).
Oral kullanım (alternatif tıpta): Bazı savunucular, iyot eksikliğini gidermek için düşük dozlarda Lugol içmeyi savunur. Ancak bu, tıbbi gözetim olmadan kesinlikle önerilmez.
Nişasta testi: İyot, nişasta ile mavi-siyah renk oluşturur. Bu sayede Lugol çözeltisi nişasta tespitinde kullanılır.
Mikroskop altında hücre yapılarının (özellikle bitki hücrelerinin) incelenmesinde kullanılır.
Un veya nişasta içeren gıdaların tespiti için kullanılabilir (örneğin: patates testi).
Yüksek dozda alınması toksik olabilir.
Tiroid hastaları, özellikle hipertiroidi hastaları Lugol kullanmadan önce mutlaka doktora danışmalıdır.
Hamileler ve emziren anneler için doktor onayı olmadan kullanılması sakıncalıdır.
Ciltte tahrişe neden olabilir; seyreltmeden kullanılmamalıdır.
Lugol çözeltisi, iyot ve potasyum iyodür içeren, hem tıbbi hem laboratuvar hem de gıda testlerinde kullanılan çok amaçlı bir çözelti olup; dikkatli ve kontrollü kullanılmalıdır.