Türkiye’de milyonlarca öğrenciyi ilgilendiren üniversite eğitim süresine yönelik yeni bir model önerisi tartışmaya açıldı. Hazırlanan bir analizde, bazı lisans programlarının 4 yıl yerine 3 yılda tamamlanabileceği bir sistem üzerinde duruldu.
Önerilen modelin hayata geçirilmesi halinde öğrencilerin mezuniyet sürecinin kısalabileceği, ailelerin ise barınma, ulaşım ve yaşam giderleri açısından bir yıllık ek maliyetten kurtulabileceği değerlendiriliyor.
Enstitü Sosyal tarafından hazırlanan analizde, Türkiye’de lisans programlarının büyük bölümünün 240 AKTS ve 4 yıllık eğitim modeliyle yürütüldüğüne dikkat çekildi.
Raporda, Avrupa’nın birçok ülkesinde bazı üniversite bölümlerinin 3 yıllık eğitim modeliyle tamamlandığı hatırlatılarak, Türkiye’de de benzer bir sistemin değerlendirilebileceği belirtildi.
Ancak önerinin mevcut derslerin yalnızca daha kısa sürede verilmesi anlamına gelmediği vurgulandı. Bunun yerine ders içeriklerinin yeniden incelenmesi, tekrar eden konuların birleştirilmesi ve güncelliğini kaybeden içeriklerin programlardan çıkarılması önerildi.
Analizde öne çıkan önerilerden biri de “2+1” eğitim modeli oldu. Buna göre öğrenciler ilk iki yılda temel ve mesleki derslere yoğunlaşırken, üçüncü yıl uygulamalı eğitim sürecine ayrılabilecek.
Bu kapsamda staj, proje çalışmaları, bitirme projeleri, girişimcilik faaliyetleri ve sosyal sorumluluk çalışmaları eğitim sürecinin önemli bir parçası haline getirilecek.
Modelle öğrencilerin yalnızca diploma sahibi olmaları değil, mezuniyet öncesinde iş hayatına yönelik deneyim kazanmaları hedefleniyor.
Üç yıllık lisans sisteminin uygulanması halinde gençlerin çalışma hayatına, yüksek lisansa veya akademik kariyere bir yıl daha erken adım atabileceği ifade ediliyor.
Raporda ayrıca lisans eğitiminin ardından bir yıllık yüksek lisans süreciyle desteklenen “3+1” modelinin de seçenekler arasında değerlendirilebileceği belirtildi.
Üniversite eğitim süresinin 3 yıla düşürülmesi için yalnızca üniversitelerin kendi kararları yeterli olmayacak. Mevcut yükseköğretim mevzuatında lisans eğitiminin en az 8 yarıyıl olarak tanımlanması nedeniyle yasal değişiklik yapılması gerekecek.
Özellikle mühendislik ve öğretmenlik gibi alanlarda farklı düzenlemelere ihtiyaç duyulabileceği belirtiliyor. Bazı meslek gruplarında Avrupa’daki örneklere benzer yeni eğitim modellerinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Hazırlanan analizde, bütün üniversite bölümlerinin aynı anda 3 yıllık sisteme geçirilmesi önerilmiyor.
Sosyal bilimler, beşerî bilimler ve bazı mühendislik ile mimarlık programlarının bu modele daha uygun olabileceği belirtilirken, tıp, diş hekimliği ve eczacılık gibi yoğun uygulama gerektiren alanların farklı değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Yeni modelin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda ise ilgili kurumların yapacağı çalışmalar ve olası yasal düzenlemeler belirleyici olacak.