Emlak Piyasasında Yeni Düzenlemeler ve Sorunlar
Emlak sektöründe bugüne kadar çeşitli fotoğrafların kullanılması, cephe veya kat gibi özelliklerin yanlış bir şekilde belirtilmesi ve yüksek aidatların gizlenmesi gibi durumlarla sık sık karşılaşmaktaydık. Ancak, yetkili kurumların attığı adımlarla bu tür yanıltıcı ilanlar ve alıcıya kasıtlı olarak yalan verme durumu giderek azalma göstermiştir.
Son zamanlarda, özellikle sosyal medya platformlarında benzer şikayetlerin arttığı gözlemleniyor. İddialara göre, mağduriyet yaratan süreç şu şekilde işlemede…
Müşterilerin Emlak Arayışı
Müşteriler, aradıkları özelliklere sahip bir emlak bulduklarında, satın almak istedikleri taşınmazın net metrekare bilgisi karar verme aşamasında kritik bir rol oynamaktadır. Net metrekare, duvarların iç kısmında kalan ve kullanılabilir alanı ifade eden ölçüdür.
İlanlardaki metrekarenin yeterli olduğuna inanan alıcı, süreci ilerletmek amacıyla emlakçı ile iletişime geçmektedir. Eğer yapılan görüşmelerde bir orta yol bulunabilirse, süreç daha da ciddileşerek resmi aşamalara geçmektedir.
İlandaki fotoğraflar ve bilgilerinin doğru olduğuna inanan alıcı, kaparo miktarını emlakçıya göndermektedir. Ancak, alıcılar genellikle taşınmazı yerinde görseler bile, çoğu zaman ölçüm yapmamaktadır. Bu noktada ilanda belirtilen rakamlara güven hâlâ ön plandadır.
Fakat, satış süreci ciddileşip tapu ve diğer resmi belgeler devreye girdiğinde, işin rengi değişmektedir. Çünkü resmi belgelerdeki net metrekare ile emlakçının ilanında belirttiği metrekare arasında ciddi farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Bu durum, alıcının aslında metrekare bazında daha fazla ödeme yapacağını fark etmesine neden olmaktadır.
Alıcının Ödeme Durumu
Bir başka deyişle, alıcı, aslında oturacağı alanın merdiven boşluğu, asansör şaftı veya otopark payı gibi alanları için fazladan para ödediğini anlamaktadır. Bu durumda, aynı evi daha yüksek bir fiyatla satın almış olmaktadır.
Elbette, bazen gözden kaçan veya kötü niyetle yapılan hataları emlak sektörünün tamamına mal etmek doğru değildir. Hem sektör yetkilileri hem de kamu tarafı, herkesin memnun olacağı bir süreç için yoğun çaba sarf etmektedir.
Bu bağlamda, Türkiye'de son dönemlerde uygulamaya alınan önemli düzenlemelerden biri de Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) olarak bilinmektedir. Bu sistem sayesinde, ilanları yalnızca mülk sahibi veya ona yetki veren kişiler verebilmektedir. Satılık ve kiralık ilanlar, e-Devlet üzerinden doğrulama gerektirmektedir. Yetkisiz veya sahte ilanların yayınlanması da bu şekilde zorlaştırılmaktadır.
Sistemin temel amacı, sahte ilanları, yanıltıcı fiyatları ve gayrimenkul bilgilerindeki tutarsızlıkları engellemektir. Doğrulama yapıldıktan sonra ilanlarda “EİDS doğrulaması yapıldı” ibaresi yer almaktadır.
Ancak, uzmanlar, özellikle taşınmazın net metrekare bilgisi gibi cebinizden çıkacak parayı doğrudan etkileyen durumlar için mevcut bilgi kaynaklarının doğru bir şekilde kullanılmasının son derece önemli olduğunu vurgulamaktadırlar.
Bu tür durumlar için Tapu Kayıt Bilgi Sistemi başta olmak üzere, çeşitli seçeneklerle ilgili taşınmaz hakkında en doğru bilgilere kolayca ulaşmak mümkündür.