IBAN ile Para Transferlerinde Hukuki Riskler
Son zamanlarda ödemelerde yaygın olarak kullanılan IBAN üzerinden yapılan para transferleri için hukuk uzmanlarından önemli uyarılar geldi. Uzmanlar, özellikle açıklama kısmının boş bırakılmasının ve teyit edilmemiş hesaplara para gönderilmesinin ileride hukuki sorunlar doğurabileceği konusunda uyarıyor.
Kart komisyonundan kaçınmak veya fiş-fatura düzenlememek amacıyla bazı işletmelerin IBAN üzerinden tahsilat talep etmesi, hizmet alan kişiler için risk oluşturabiliyor. Para gönderilen hesabın suç gelirleri kapsamında izleniyor olması, transferi gerçekleştiren kişi için inceleme sürecine neden olabiliyor.
Hukuki Süreçte Dikkat Edilmesi Gerekenler
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN ile para transferinin hukuki açıdan sebebe dayalı bir işlem olduğunu vurguladı. Değirmenci, transfer sırasında açıklama bölümüne ödemenin amacının yazılmasının yanlış anlamaların önüne geçeceğini belirtti. Mal veya hizmet karşılığı yapılan ödemelerde bu bilginin mutlaka belirtilmesi gerektiğini ifade etti.
Devam eden para transferlerinde not düşülmesinin ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkları önleyebileceğini belirten Değirmenci, para gönderilen hesabın suç örgütleri tarafından kullanılması durumunda transfer yapan kişinin de incelemeye tabi olabileceğini ekledi. Bankaların şüpheli işlemleri bildirmesi halinde sürecin ilgili kurumlarca takip edilebileceği ifade edildi.
Dijital Ödeme ve Denetimlerin Önemi
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak, kayıt dışılıkla mücadelede dijital ödeme sistemleri ve denetimlerin önemine dikkat çekti. Çolak, mal veya hizmet alımlarında kişisel hesaplar yerine işletmenin kayıtlı IBAN’ının tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, açıklama kısmına “araç tamiri”, “kapora” veya “özel ders ücreti” gibi işlemi tanımlayan ifadelerin yazılmasının kanıt niteliği taşıyacağını ifade etti.
Uzmanların görüşlerine göre, ticari faaliyet niteliği taşıyan düzenli ve yüksek tutarlı para transferleri, vergi incelemesine tabi tutulabiliyor. Açıklamasız ve belgesiz işlemler, kayıt dışı gelir olarak değerlendirilebiliyor ve bu durum cezalı vergilendirme riski doğurabiliyor.
Kaynağı belirsiz işlemler sonucunda suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı şüphesi oluşması halinde, banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabileceği, ayrıca adli soruşturma başlatılabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, vatandaşların IBAN transferlerinde açıklama yazmalarının, IBAN sahibini teyit etmelerinin, işletme unvanı ile hesap eşleşmesini kontrol etmelerinin ve ödeme karşılığında yasal belge talep etmelerinin mağduriyetleri önleyeceğini vurguluyor.
