Jeopolitik Krizler ve Yatırımcı Davranışları
Jeopolitik sorunlar ortaya çıktığında yatırımcılar genellikle varlıklarını daha güvenli alanlara yönlendirmektedir. Bu güvenli alanlar arasında sağlık ve temel tüketim ürünleri sektörü dikkat çekmektedir. Bu durum, 2022 yılında Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ettiği dönemde de gözlemlenmişti. Savaşın getirdiği enflasyonist baskılar altında yatırımcılar, daha savunmacı hisselere yönelmişti.
Wall Street Journal tarafından yapılan habere göre, İran savaşı sürecinde piyasalarda farklı bir durum gözlemlenmiştir.
Savaşın başlangıcından itibaren enerji hisseleri beklenildiği gibi artış gösterirken, teknoloji ve yazılım firmaları da değer kazandı. Ancak, genellikle güvenli liman olarak kabul edilen sağlık ve paketli gıda sektörleri gerileme yaşadı.
Sektörel Performans ve Yatırımcı Stratejileri
Sektörel performans verileri bu farklılaşmayı desteklemektedir.
Bu durum, yatırımcıların jeopolitik krizler sırasında izlediği geleneksel stratejinin bu kez etkili olmadığını ortaya koymaktadır.
Uzmanlar, savunma sektörlerinin düşük performans göstermesinin nedenlerinden birinin, savaş öncesinde başlayan yatırımcı yönelimleri olduğunu ifade ediyor.
Savaş öncesindeki haftalarda yatırımcılar, yapay zeka odaklı teknoloji hisselerinin yüksek değerlemeleri ve sektördeki belirsizlikler nedeniyle daha savunmacı alanlara yönelmişti.
Bu sebeple, savaş başladığında sağlık ve temel tüketim alanları zaten yüksek talep görmüştü ve fiyatları eskisi kadar cazip değildi.
Savaşın beklenmedik yan etkilerinden biri, yapay zeka konusundaki tartışmaların bir süreliğine geri planda kalması oldu.
Piyasalardaki Değişim ve Yeni Eğilimler
Nick Puncer, Bahl & Gaynor’da yöneticilik yapıyor. Puncer’a göre, piyasalardaki odak noktası değişti.
Puncer, “Piyasaların dikkati, beyaz yakalı istihdam üzerindeki yapay zeka etkisinden ve SaaS şirketlerine yönelik kaygılardan, savaşa kaydı” yorumunu yaptı.
Enerji fiyatlarına veya karmaşık küresel tedarik zincirlerine daha az bağımlı olan teknoloji şirketleri, bu ortamda yatırımcılar için daha çekici hale geldi.
Uzmanlar, savunma sektörünün zayıf performansında daha derin yapısal sorunların da rol oynadığını vurguluyor.
Gıda sektöründe General Mills ve Campbell’s gibi firmalar, marketlerin kendi markalarıyla artan rekabetle karşı karşıya kalmaktadır.
Ayrıca, ekonomideki gelir eşitsizliğinin belirginleştiği “K tipi büyüme” dinamikleri ve obezite tedavisinde kullanılan GLP-1 ilaçlarının atıştırmalık tüketimini etkileyebileceği yönündeki beklentiler sektörü olumsuz yönde etkilemektedir.
Campbell’s hisseleri, atıştırmalık satışlarındaki zayıflık açıklamasının ardından çarşamba günü yaklaşık yüzde 7 değer kaybetti.
Sağlık Sektöründeki Baskılar
Sağlık sektöründe de benzer yapısal baskılar gözlemlenmektedir.
Sağlık sigortası şirketleri, artan tıbbi maliyetler ve hükümetlerin sağlık harcamalarını azaltma çabaları arasında sıkışmış durumdalar.
Bu şirketler arasında UnitedHealth Group, Centene ve Humana dikkat çekmektedir.
Savaş döneminde görece başarılı performans gösteren şirketlerin ortak bir özelliği bulunmaktadır: Gelirlerinin büyük bir kısmını ABD’den elde etmeleri.
FactSet verilerine göre, sağlık ve temel tüketim sektörlerinde en iyi performansı sergileyen 20 şirket, gelirlerinin ortalama yüzde 72'sini Kuzey Amerika'dan sağlamaktadır. Bu grupta Kraft Heinz ve Gilead Sciences gibi firmalar vardır.
Buna karşın, daha zayıf performans gösteren Estée Lauder ve Baxter International gibi şirketler uluslararası pazarlara daha fazla bağımlıdır.
Uzmanlara göre, jeopolitik krizler sırasında şirketlerin faaliyet gösterdiği coğrafya yeniden önemli bir faktör haline geliyor.
Küresel ölçekte faaliyet gösteren şirketler, Orta Doğu’daki çatışmaların yarattığı enerji maliyetleri ve tedarik zinciri sorunlarından daha fazla etkilenebilmektedir.
Avrupa ekonomisi ise ABD’ye kıyasla ithal enerjiye daha bağımlı olduğu için enerji şoklarından daha fazla olumsuz etkilenme riski taşımaktadır.
Savunma sektöründeki zayıf performans kalıcı olmayabilir. Yapay zeka ile ilgili endişelerin yeniden artması durumunda, sağlık ve temel tüketim hisseleri yatırımcıların ilgisini tekrar çekebilir.
Traver Davis, Citi’de sağlık sektörü stratejisti olarak görev yapmaktadır. Davis, yatırımcıların aşırı ucuz hisseleri takip etmek yerine sürdürülebilir büyümeye sahip şirketlere yönelmeleri gerektiğini belirtmektedir.
Analistler, şirket değerlemelerini incelerken sıklıkla PEG oranını kullanmaktadır. Bu oran, fiyat/kazanç oranını şirketin beklenen kar büyümesi ile bölerek hesaplanmaktadır.
PEG oranının düşük olması, yatırımcıların her bir dolar için daha fazla büyüme elde ettiğini göstermektedir.
İlaç sektöründe bu ölçüte göre öne çıkan şirketler arasında:
Gıda sektöründe ise büyüme fırsatları daha kısıtlı görünmektedir. ABD’de gıda harcamalarındaki artışın önemli bir kısmı perakendecilere yönelmektedir. Market zincirleri, özel markaları sayesinde raf alanı ve fiyat gücü elde etmektedir. Buna rağmen bazı şirketler görece güçlü performans sergilemektedir.
J.M. Smucker, özellikle kahve ve evcil hayvan maması satışlarına dayalı yapısı sayesinde daha iyi bir büyüme potansiyeli sunmaktadır.
Ayrıca şu şirketler de istikrarlı büyüme sağlayan markalar arasında gösterilmektedir:
