Türkiye'nin Altın Rezervleri ve TCMB'nin Son Hamleleri
Son iki gün içerisinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) gerçekleştirdiği satışlar önemli bir rol oynadı.
İran'daki savaşın ardından artan döviz talebi ve enerji maliyetleri, TCMB'yi altın rezervlerini kullanma yoluna itti. Son iki haftada yaklaşık 60 tonluk satış ve swap işlemleri yapan TCMB, küresel altın fiyatlarına aşağı yönlü baskı yaparken, rezervlerde 2018'den bu yana en büyük düşüşü de sağladı. Bu durum, Türkiye'nin son yıllardaki "altın biriktirme" politikasında belirgin bir değişim gösteriyor.
Döviz Talebi ve Enerji Maliyetleri Üzerindeki Etkiler
İran savaşının etkisiyle küresel piyasalarda artan belirsizlik, Türkiye’de döviz talebini ve enerji maliyetlerini hızla artırdı. Bu dönemde TCMB, likiditeyi yönetmek ve Türk Lirası üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla altın rezervlerini kullanmaya başladı.
TCMB verileri, altın rezervlerindeki hızlı düşüşü gösteriyor. Toplamda yaklaşık 58,4 tonluk azalma, Ağustos 2018'den bu yana en büyük haftalık rezerv kaybı olarak kaydedildi.
Bu durum, Merkez Bankası'nın savaş kaynaklı finansal baskılara karşı hızlı ve etkili bir müdahalede bulunduğunu ortaya koyuyor.
Altın Stratejisinde Değişim
Türkiye, son on yılda dünya genelinde en agresif altın alıcılarından biri olarak öne çıkmıştı. Ancak son gelişmeler, bu stratejide geçici bir değişim yaşandığını gösteriyor.
TCMB'nin toplamda yaklaşık 135 milyar dolarlık altın rezervi bulunuyor. Uzmanlara göre, bu durum "altın biriktiren merkez bankası" profilinden "gerektiğinde altın kullanan merkez bankası" modeline geçişi ifade ediyor.
Kapalıçarşı'da altın alım satımı konusunda farklı görüşler var: "Çeyrek yok" diyenler olduğu gibi kuyruğa girenler de mevcut.
Bu ay içinde altın fiyatları yaklaşık %15 oranında düştü. Bu düşüşte, Merkez bankalarının sıkça kullandığı altın swapları, TCMB'nin başvurduğu temel araçlardan biri haline geldi. Böylece rezervler tamamen "satılmadan", kısa vadeli finansman sağlanmış oldu.
TCMB'nin altın hamlesinin arkasında iki temel neden bulunuyor: İran savaşının getirdiği petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artış, Türkiye'nin ithalat faturalarını yükseltti. Ayrıca, küresel risk iştahındaki azalma, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde dolar talebini artırdı.
Bu gelişmeler, TCMB'nin "TL'yi kontrollü bir şekilde istikrarda tutma" stratejisini zorlaştırdı ve altın rezervlerinin devreye alınmasını sağladı.
Uzmanlar, İran savaşının sadece Türkiye'yi değil, diğer merkez bankalarını da etkilediğini ifade ediyor. TD Securities analisti Daniel Ghali, bu durumun küresel ölçekte altın talebinde bir yavaşlama anlamına gelebileceğini belirtiyor.
Altın fiyatları son düşüşün ardından toparlanma sinyalleri vermeye çalışsa da belirsizlik devam ediyor. Analistler, ABD-İran gerilimine dair netlik sağlanana kadar piyasada yüksek oynaklığın süreceğini öngörüyor.
İsviçre merkezli Swissquote analisti Carlo Alberto De Casa, altın fiyatlarının kısa vadede toparlanma çabası içinde olmasına rağmen, jeopolitik riskler nedeniyle dalgalı bir seyir izleyeceğini ifade ediyor.
