TEI Genel Müdürü ile Röportaj
TEI Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut F. Akşit, Defence Turk ve gdh defence'nin sorularını yanıtlayarak şirketin son gelişmeleri hakkında bilgi verdi.
Son İhracat Duyurusu ve Anlaşmalar
Defence Turk ve gdh defence: TEI, yakın zamanda 3 milyar dolara yakın bir ihracat anlaşması duyurdu. TEI yıllardır General Electric ve diğer motor üreticilerine parça tedarik ediyor. Bu anlaşma hakkında daha fazla detay verebilir misiniz?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: Geçtiğimiz yıl 3,4 milyar dolarlık bir ihracat gerçekleştirdik, bu TEI tarihindeki en yüksek rakam. Savunma sanayisinin önemli bir atılım yaptığı bir yıl oldu. Bu yıl içinde yapılan siparişlere baktığımızda, tüm Türkiye savunma sanayinin beşte birini tek başımıza aldığımız gözüküyor. Gerçekten etkileyici bir rakam. Örneğin, İspanya'nın HÜRJET sözleşmesi 1,6 milyar dolara yakınken, biz 3,4 milyar dolarlık bir satış yaptık. Bu durum yalnızca tek bir şirketle sınırlı değil; General Electric, dünyanın en büyük havacılık motoru üreticisi, bizim en büyük müşterimiz. Ayrıca, Safran ve Avrupa'daki başka firmalarla da iş yapıyoruz. Uzak Doğu'da da müşterilerimiz mevcut. TEI olarak kaliteli ürünleri zamanında teslim ediyoruz. Tabii ki en ucuz firma değiliz; ancak kalitemiz ve zamanında teslimatımız sayesinde kritik parçaları bizden tercih ediyorlar.
Bakım ve Onarım Hizmetleri
Defence Turk: Bakım ve onarım hizmetleri de mevcut mu?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: Evet, bakım ve onarım hizmetleri de sunuyoruz. Örneğin, ABD'nin LM2500 motorları, MİLGEM'lerde kullanılan motorlardır.
Defence Turk: Dünyadaki birçok savaş gemisinde bu motorlar kullanılıyor, değil mi?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: Evet, MİLGEM'lerde de bu motorlar mevcut. TEI ile GE arasında yürütülen görüşmeler var çünkü motor GE'den temin edildi. MİLGEM'ler için ofset anlaşmaları yapıldı ve TEI, bakım onarım lisansı aldı. Bu motorların bakımını yapabilecek yetkinliğimiz var. Amerikan donanması da bu motorları kullanıyor ve bakım ihtiyaçları mevcut. İlk ihalemizi kazanmıştık ve sonrasında da başka ihaleler kazandık. Geçtiğimiz yıl 67,5 milyon dolarlık ek motor bakım işi aldık. Ayrıca, uluslararası pazarda Güney Amerika'da yeni ülkelere açıldık ve Singapur Hava Kuvvetleri'nin motorlarının bakımını yapıyoruz.
Motor Üretimi ve Lisans Süreçleri
Soru: LM2500 motoru ile ilgili lisans durumu nedir? Biz bu motoru üretebilir miyiz?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: Aslında üretme kapasitemiz var, ancak şu anda üretim yapmıyoruz.
Soru: ABD ile bu konuda görüşmeler yapıldı mı?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: Şu anki envanterimiz, böyle bir üretim altyapısını destekleyecek seviyede değil. Çin ve ABD donanmalarında çok sayıda LM2500 motoru mevcut. Bizim elimizde ise bu motorların sayısı oldukça az. Eğer bu sayı artarsa, devletimizin talebi doğrultusunda üretim yapılabilir. Ancak önemli olan, bakım hizmeti vermek. Bu, ordumuzun stratejik bir ihtiyacı.
Yeni Projeler ve Hedefler
Soru: TF35000 motoru hakkında güncel durum nedir? 2032 hedefi için TEI’ye güveniliyor, siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: Verilen hedef tarihlerde herhangi bir gecikme yok. İnşallah motorlarımız zamanında hazır olacak. Savunma Sanayii Başkanlığı, tarihleri duyuruyor ve biz de proje aşamalarını hızla tamamlayarak ilerliyoruz.
Soru: Şu an takvime uygun ilerliyor muyuz?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: Evet, takvime uygun ilerliyoruz.
Soru: TS1400 motorunda bir gecikme var mı?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: TS1400'ün sertifikasyon süreci biraz uzun sürüyor. Motor şu anda mekanik olarak uçuşa hazır. Testlerimizi tamamladık ve motorun gücünü artırdık.
İHA Motorları ve Gelişmeler
Soru: Gelişmiş İHA motorları hakkında bilgi verebilir misiniz? PD170 ile ilgili durum nedir?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: PD200 motoru üzerinde çalışıyoruz. Hem gücünü artırdık hem de deniz uyarlamasını gerçekleştirdik. 225 beygir gücündeki motorumuz kalifikasyon sürecinde. İHA motorları için sertifikasyon gerekmiyor, bu yüzden kalifikasyon süreci yürütüyoruz. Müşterilerin talepleri doğrultusunda motorlarımızı geliştirmeye devam ediyoruz.
Soru: PD170 şu anda Bayraktar TB3'te kullanılıyor. Motorun performansı hakkında nasıl geri dönüşler alıyorsunuz?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: PD170 serisi 10 bin saatten fazla test edildi. İlk uygulamalarda sahada destek personeli bulunduruyoruz. Bu sayede, sahada oluşabilecek sorunları hızlıca çözebiliyoruz.
Soru: T70 motorları hakkında ne durumdasınız? Fazladan üretilen motorlar ne olacak?
Prof. Dr. Mahmut F. Akşit: Şu anda 100. motorumuzu ürettik. Ürettiğimiz motorlar sadece yerli Kara Şahin için geçerli. TUSAŞ ile Sikorsky arasındaki lisans durumu devam ediyor.
