Yapay Zekâ ve Karbon Emisyonları Üzerine Yeni Rapor
Yeni yayımlanan bir rapor, bazı yapay zekâ (AI) firmalarının ürünlerinin karbon emisyonlarını kayda değer bir şekilde azaltabileceği yönündeki iddialarına büyük bir şüpheyle yaklaşıyor.
Yapay zekânın iklim üzerindeki etkilerine dair öngörüler oldukça farklılık göstermekte. Patterns dergisinde Ocak ayında yayımlanan bir araştırma, yalnızca veri merkezlerinin 2025 yılına kadar 32,6 milyon ile 79,7 milyon ton arasında karbondioksit yayabileceğini gösterdi.
Bu miktar, neredeyse küçük bir Avrupa ülkesinin yıllık emisyonlarına eşdeğer bir düzeydedir.
Yapay Zekânın Potansiyel Faydaları
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yapay zekânın enerji sektöründeki yenilikleri hızlandırarak 2035 yılına kadar küresel emisyonları yüzde 5 oranında azaltabileceğini, bunun da veri merkezlerinin oluşturduğu emisyonları dengeleyebileceğini öne sürdü.
Örneğin, IEA, yapay zekânın bilim insanlarının yeni güneş enerjisi teknolojileri için malzeme ve batarya kimyalarını test etmelerine destek olabileceğini ifade etti.
Alman sivil toplum kuruluşu Beyond Fossil Fuels, dünya çında en büyük yapay zekâ şirketleri ve IEA gibi kuruluşların emisyonları azaltma iddialarını destekleyen kanıtları incelemek amacıyla 150’den fazla iklimle ilgili beyanı analiz etti.
İncelenen verilerin yalnızca yüzde 26’sı, bu iddiaları desteklemek için yayımlanmış akademik çalışmalara atıfta bulunurken, yüzde 36’sı hiçbir kanıt sunmadı. Kalan beyanlar ise şirket raporları, medya haberleri, sivil toplum kuruluşu yayınları veya yayımlanmamış akademik çalışmalara dayanmaktadır.
Kurumsal Kaynakların Yetersizliği
Analiz, kurumsal kaynakların bu iddiaları doğrulamak için nadiren hakemli bilimsel kanıt veya birincil veri içerdiğini ortaya koyuyor.
Raporda, "Yapay zekânın iklim üzerindeki büyük faydalarına dair kanıtlar zayıfken, bununla birlikte ciddi zararlar için kanıtlar daha güçlü," ifadesine yer verildi.
Örneğin, Google, bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla yapay zekânın 2030 yılı itibarıyla küresel sera gazı emisyonlarını yüzde 5 ila 10 oranında azaltabileceğini iddia etmişti.
Araştırmacılar, bu iddianın danışmanlık şirketi Boston Consulting Group’un (BCG) 2021 tarihli bir blog yazısına dayandığını ve bu oranın müşteri deneyimlerinden elde edilen çıkarımlarla hesaplandığını belirledi.
Analiz, Google’ın iddiasını “görünüşte anekdot niteliğindeki kanıtlara dayanan devasa küresel iklim faydalarının çıkarımı” olarak değerlendirmektedir.
Pek çok yapay zekâ şirketi, tek bir yüksek kaliteli veri seti üzerinde eğitilen dar kapsamlı modellerin çevresel açıdan daha verimli olduğunu savunuyor.
Ancak araştırmacılar, bu tür dar yapay zekâ modellerinin emisyonları önemli ölçüde azaltabildiğine dair hakemli kanıtların eksik olduğunu ve bu nedenle bu iddiaların abartılmış olabileceği konusunda uyarıyor.
Analiz ayrıca ChatGPT, Gemini veya Copilot gibi üretken yapay zekâ sistemlerinin “ölçülebilir, doğrulanabilir ve kayda değer düzeyde emisyon azaltımı” sağladığına dair tek bir örnek bulamadı.
Basın açıklamasında, "Bu faydalar gerçek olsa bile üretken yapay zekâ endüstrisinin muazzam enerji tüketimi artışıyla bağlantılı olarak çok küçük kalır," denildi.
Yazarlar, sonuçların yapay zekâ teknolojilerinin hiçbir iklim yararı olmadığı anlamına gelmediğini, ancak bu sistemlerin çalışması için gereken enerjiyi dengeleyecek miktarda emisyon azaltımı sağladığına dair çok az kanıt bulunduğunu belirtti.
Euronews Next, iklimle ilgili tahminlerini nasıl kaynaklandırdıkları hakkında açıklama almak için OpenAI, Microsoft, Google ve IEA ile iletişime geçti.
