Yapay Zeka Talebinin Etkileri
Yapay zeka altyapısına yönelik artan ilgi, çip fiyatlarını hızla yükseltirken, bu durum tüketici elektroniği sektöründe etkilerini göstermeye başladı.
Bugün yayımlanan bir habere göre, küresel akıllı telefon, kişisel bilgisayar ve oyun konsolu satışlarının bu yıl azalma göstermesi bekleniyor. Birçok üretici, artan maliyetleri dengelemek amacıyla fiyatlarını artırma yoluna gidiyor.
Veri Merkezlerine Yönelen Yatırımlar
OpenAI, Google ve Microsoft gibi ABD merkezli teknoloji devlerinin yapay zeka altyapı yatırımlarını hızlandırması, küresel bellek çipi arzının büyük bir kısmını veri merkezlerine yönlendirdi. Üreticiler, daha yüksek kâr marjı sunan veri merkezi bileşenlerine öncelik verirken, bu durum tüketici elektroniği alanında fiyatların artmasına yol açtı.
Dünyanın en büyük bellek çipi üreticileri olan Samsung, SK Hynix ve Micron, son dönemde artan talebe ayak uydurmakta zorluk çektiklerini belirtirken, yükselen fiyatların etkisiyle güçlü çeyrek sonuçları açıkladılar.
Satışlarda Beklenen Düşüş
Araştırma şirketleri IDC ve Counterpoint, bu yıl küresel akıllı telefon satışlarının en az yüzde 2 oranında daralmasını öngörüyor. Bu durum, birkaç ay önceki büyüme tahminlerinin aksine bir tablo ortaya koyuyor ve 2023’ten bu yana ilk yıllık düşüş olabileceği belirtiliyor.
IDC verilerine göre bilgisayar pazarının da 2026’da en az yüzde 4,9 küçülmesi bekleniyor. Geçtiğimiz yıl yüzde 8,1 büyüme kaydeden pazarın yön değiştirmesi dikkat çekiyor. TrendForce'un verilerine göre, oyun konsolu satışlarının bu yıl yüzde 4,4 oranında azalması bekleniyor. Oysa 2025 yılında yüzde 5,8 büyüme tahmin ediliyordu.
Üreticilerin Karar Süreci
Pek çok şirket şimdiden fiyat artışına gitmişken, Apple ve Dell gibi büyük oyuncular önemli bir karar aşamasındalar: Artan maliyetleri üstlenip kâr marjlarından fedakârlık mı yapacaklar, yoksa fiyatları artırarak talep riskini göze mi alacaklar?
Emarketer analisti Jacob Bourne, “Üreticiler maliyetlerin bir kısmını üstlenebilir ancak kıtlığın boyutu göz önüne alındığında bunun tüketici fiyatlarına yansıması kaçınılmaz” değerlendirmesinde bulundu. Bourne’a göre 2026’da tüketici cihazı satışları daha zayıf bir seyir izleyebilir ve genel enflasyon ortamında ürün satmak şirketler için daha da zorlaşacak.
Counterpoint, bellek fiyatlarının artışını değerlendirirken, Fusion Worldwide’ün Başkanı Tobey Gonnerman bazı ürünlerde son iki çeyrekte yüzde 1000’e varan fiyat artışları yaşandığını ve bu yükselişin devam ettiğini bildirdi. Gonnerman’a göre tüketiciler yakında dizüstü bilgisayar, cep telefonu, giyilebilir teknoloji ve oyun cihazlarında belirgin fiyat artışlarıyla karşılaşabilir.
Analistler, bellek fiyatlarındaki artışın özellikle düşük ve orta segment cihaz üreten markaları daha fazla etkileyeceğini öngörüyor. Xiaomi, TCL Technology ve Lenovo bu grupta öne çıkan isimler arasında yer alıyor. TrendForce, Dell ve Lenovo’nun 2026’nın başında yüzde 20’ye varan fiyat artışları planladığını duyurmuştu.
Hisse Senedi Performansları
2025’in son üç ayında Raspberry Pi, Xiaomi, Dell, HP ve Lenovo hisselerinde düşüş gözlemlendi. En büyük kaybı yüzde 27,2 ile Xiaomi yaşadı.
HP CEO’su Enrique Lores, Kasım ayında yaptığı açıklamada bellek çipi maliyetlerindeki “önemli” artış nedeniyle PC fiyatlarını yükselteceklerini duyurdu. Raspberry Pi CEO’su ise Aralık ayında yayımladığı blog yazısında maliyet artışlarını “acı verici” olarak nitelendirerek fiyat artışlarının sebeplerini aktardı.
Apple 29 Ocak’ta, Dell ise 26 Şubat’ta finansal sonuçlarını açıklayacak. Xiaomi’nin bilançosunun ise genellikle mart ayının sonlarında yayımlanması bekleniyor.
Bazı analistlere göre Apple, ölçeği, fiyatlama gücü ve geniş tedarik ağı sayesinde rakiplerine göre daha avantajlı bir konumda. Şirket, iPhone'un amiral gemisi modellerinde ABD’de genellikle lansman sonrası fiyatları sabit tutuyor. Geçtiğimiz yıl yüz milyonlarca dolarlık gümrük maliyetini tüketiciye yansıtmamayı tercih etti.
Morningstar analisti William Kerwin, Apple’ın dalgalı spot piyasa fiyatları yerine sözleşmeli alım fiyatlarını tercih ettiğini ve bu sayede daha istikrarlı maliyet avantajı sağladığını belirtiyor. Ancak Kerwin’e göre Apple da tamamen etkilenmiyor ve artan girdi maliyetlerini dengelemek için fiyat artışına gitmek zorunda kalabilir.
