Göçmen kuşların taşıdığı keneler salgın riskine karşı inceleniyor

İstanbul’da göçmen kuşlardan toplanan keneler, KKKA başta olmak üzere hastalık etkenlerinin yayılımını ve olası salgın risklerini belirlemek amacıyla inceleniyor.

Türkiye ve ABD’deki üniversitelerin ortak yürüttüğü bilimsel araştırmada, Afrika ile Avrupa arasında göç eden kuşların taşıdığı keneler mercek altına alındı. İstanbul’da toplanan örnekler, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) başta olmak üzere farklı hastalık etkenlerinin kıtalar arasında taşınıp taşınmadığını belirlemek amacıyla laboratuvarlarda inceleniyor. Çalışmayla, olası salgın risklerinin hastalıklar ortaya çıkmadan önce tespit edilmesi hedefleniyor.
Kuşlardan binlerce kene toplandı
2025 yılında başlatılan proje kapsamında İstanbul Avcılar’daki kuş halkalama istasyonunda göç yolundaki kuşlar yakalanarak üzerlerindeki keneler toplanıyor. İşlemlerin ardından kuşlar yeniden doğaya bırakılıyor. Araştırmacılar, geçen yıl yaklaşık 10 bin kuşun halkalandığını ve bu kuşlardan yaklaşık 8 bin kene elde edildiğini belirtiyor.
Toplanan keneler önce mikroskop altında incelenerek türlerine göre sınıflandırılıyor. Daha sonra laboratuvarlara gönderilen örneklerde moleküler analizler yapılıyor. DNA ve RNA incelemeleriyle kenelerde bulunabilecek viral ve bakteriyel etkenler araştırılıyor.
KKKA dışında farklı etkenler de araştırılıyor
Araştırmanın odağında KKKA virüsü bulunsa da bilim insanları yalnızca bu hastalıkla sınırlı bir inceleme yürütmüyor. Kenelerde bulunabilecek farklı virüs ve bakteriler de gelişmiş analiz yöntemleriyle taranıyor. Bir örneğin inceleme sürecinin tamamlanması yaklaşık bir ila bir buçuk ay sürebiliyor.
Araştırmacılara göre göçmen kuşlar, üzerlerinde taşıdıkları parazitlerin farklı coğrafyalara ulaşmasına aracılık edebiliyor. Bu nedenle kuşların hareketleriyle kene türlerinin dağılımını birlikte incelemek, halk sağlığı açısından önem taşıyor.
Asya uzun boynuzlu kenesi dikkat çekti
Çalışmada, İstanbul’da Asya uzun boynuzlu kenesinin farklı gelişim evrelerine rastlandı. Bulgular, istilacı türün bölgede yaşam döngüsünü sürdürebildiğine işaret ediyor. Ancak bu durum, kenenin belirli bir hastalık etkenini taşıdığını tek başına kanıtlamıyor.
Projenin 2026 sonuna kadar daha kapsamlı sonuçlar ortaya koyması bekleniyor. Elde edilecek verilerin, olası sağlık risklerinin haritalandırılmasına ve salgınlara karşı erken uyarı çalışmalarına katkı sağlaması amaçlanıyor.

İlgili HaberKolajen Takviyelerinde Bilimsel Kanıtların Güvenilirliği Tartışılıyor