Kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen veya aracılık edilen kripto varlıkların satış ve transfer işlemleri, kripto varlık işlem vergisine tabi olacak. Verginin doğması, kripto varlıkların satışı veya transferi sırasında gerçekleşecek. Vergi mükellefi, kripto varlık hizmet sağlayıcıları olarak belirlenecek.
Kripto Varlık İşlem Vergisi
Kripto varlık işlem vergisi, kripto varlık satış tutarı veya transfer anındaki piyasa değeri üzerinden %0.3 oranında uygulanacak. Vergi matrahından gider veya vergi indirimleri yapılması mümkün olmayacak.
Bir aylık kripto varlık işlem vergisi, takip eden ayın 15. günü akşamına kadar mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine beyan edilerek, aynı süre içinde ödenecek.
Düzenlemenin Uygulama Kapsamı
Düzenlemenin uygulanmasında, kripto varlıklara dair tanımlar için Sermaye Piyasası Kanunu'nun hükümleri geçerli olacak.
Belirtilen vergi oranının her bir işlem türü için ayrı ayrı veya birlikte sıfıra kadar indirilmesi veya 5 katına kadar artırılması yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilecek. Düzenlemenin uygulanmasına dair usul ve esaslar ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek. Bu hükümler, düzenlemenin yayımlandığı tarihten itibaren ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.
Gelir Vergisi Kanunu'ndaki Değişiklikler
Gelir Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, her türlü şans ve bahis oyunlarıyla ilgili ilan ve reklam giderleri, gelir vergisi mükelleflerinin ticari kazancının hesaplanmasında gider olarak kabul edilmeyecek.
Kanun değişikliği ile kripto varlıklardan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi için yeni düzenlemeler yapılacak.
Ayrıca, ticari işletmelere dahil kripto varlıkların elden çıkarılmasından elde edilen kazançların ticari kazanç olarak sayılmasına yönelik düzenlemeler gerçekleştirilecek. Bu hükümler düzenlemenin yayımlandığı tarihten itibaren ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.
Teklif doğrultusunda, Gelir Vergisi Kanunu'na "Kripto varlıkların vergilendirilmesi" başlıklı bir madde eklenecek. Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi platformlar üzerinden yapılan kripto varlık işlemlerinden elde edilen kazançlar için, söz konusu platformlar tarafından takvim yılının 3'er aylık dönemleri itibarıyla %10 oranında vergi tevkifatı yapılacak.
Gelir sahibinin gerçek ya da tüzel kişi olması, vergi mükellefiyetinin varlığı veya yokluğu, vergiden muafiyet durumu ve elde edilen kazancın vergiden istisna olup olmaması, yapılacak tevkifatı etkilemeyecek.
Alım Satım İşlemleri ve Zararlar
Aynı kripto varlıklardan farklı tarihlerde yapılan alımlar sonrasında bunların bir kısmının elden çıkarılması durumunda, ilk giren ilk çıkar yöntemi esas alınarak tevkifat matrahının tespitinde dikkate alınacak alış bedeli belirlenecek. Alış ve satış işlemleri için ödenen komisyonlar ve işlem vergisi de tevkifat matrahında dikkate alınacak.
Tevkifat döneminde aynı tür kripto varlıklarla ilgili birden fazla alım satım işlemi yapılması halinde, bu işlemler tek bir işlem olarak kabul edilecek.
Aynı tür kripto varlık alım satımından doğan zararlar, takvim yılı içinde izleyen dönemlerin tevkifat matrahından mahsup edilebilecek. Kripto varlık sahibinin bu varlıkları başka bir platforma aktarması durumunda, aktarım yapılan platforma alış bedeli ve alış tarihi bildirilecek. Kripto varlığın platforma ilk kez transfer edilmesi durumunda, alış bedeli olarak varlık sahibinin beyanı esas alınacak.
Düzenleme kapsamında tevkifata tabi kazançlar için gerçek kişiler yıllık veya münferit beyanname vermeyecek. Diğer gelirler dolayısıyla gerçek kişilerce verilecek yıllık beyannameye bu gelirler dahil edilmeyecek. Ticari faaliyet kapsamında elde edilen gelirler, ticari kazanç hükümleri çerçevesinde dikkate alınacak ve tevkif suretiyle ödenen vergiler, yıllık beyannamelerde hesaplanan vergiden mahsup edilecek.
Sermaye Piyasası Kanunu'na tabi olmayan platformlar üzerinden yapılan kripto varlık işlemlerinden elde edilen gelirler, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecek. Kripto varlık işlemlerinden kaynaklanan zararlar, yalnızca bu varlıklardan elde edilen kazançlardan mahsup edilebilecek.
Bilgi ve Belgeler ile Sorumluluklar
Kripto varlık alım satımına aracılık edenler, kendilerinde bulunan veya ulaştırılan bilgi ve belgeler doğrultusunda tarhiyattan sorumlu tutulacak. Bilgilerin eksik veya hatalı olması durumunda, eksik beyan edilen kısım için bildirimi yapan adına gerekli tarhiyat yapılacak.
Platformlar, tevkif ettikleri vergileri, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek şekil ve muhteviyatla, tevkifat dönemini izleyen ayın 26. günü akşamına kadar bağlı oldukları vergi dairesine beyan edecek ve aynı süre içinde ödeyecek.
"Kripto varlık", "cüzdan" ve "platform" terimleri, Sermaye Piyasası Kanunu'nda tanımlanan kavramları ifade edecek.
Cumhurbaşkanı, vergi tevkifatındaki %10'luk oranı, kazanç ve irat türleri, kripto varlık türleri, elde tutulma süresi, ihraç veya iktisap tarihi gibi kriterlere göre sıfıra kadar indirme veya bir katına kadar artırma yetkisine sahip olacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı, düzenlemenin uygulanmasına yönelik usul ve esasları belirleyecek ve vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma yetkisi olacak.
Bu hüküm, düzenlemenin yayımlandığı tarihten itibaren ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.
Vakıf Üniversiteleri ve Sağlık Kuruluşları
Yükseköğretim Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşları kurumlar vergisi muafiyeti kapsamı dışında tutulacak. Bu hüküm 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
Katma Değer Vergisi Kanunu'ndaki değişiklikle, kripto varlık işlem vergisi kapsamındaki kripto varlıkların teslimi KDV'den muaf tutulacak. Kamu yararı gereği kamulaştırılan taşınmazların devri de KDV'den muaf olacak. Bu hükümler, düzenlemenin yayımlandığı tarihten itibaren ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.
İşsizlik Sigortası ve BOTAŞ Düzenlemeleri
İşsizlik Sigortası Kanunu'ndaki değişikliğe göre, işsizlik sigortası primindeki %1 devlet payını artırma veya azaltma yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilecek. Ayrıca, Doğal Gaz Piyasası Kanunu'na, BOTAŞ ile ilgili geçici bir madde ekleniyor.
Buna göre, BOTAŞ'ın, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine ödenmemiş her türlü vergi, fon ve paylar gibi borçları, Hazine'den alacaklarına karşılık mahsup edilerek terkin edilecek.
BOTAŞ'ın, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra Ticaret Bakanlığına ödemesi gereken tüm vergi, fon ve paylar, Hazine'den oluşan görevlendirme alacaklarına karşılık terkin edilecek.
Yapılacak mahsup işlemi sırasında, BOTAŞ'ın muhasebe kayıtları esas alınacak. Görevlendirme uygulamasının sona ermesinin ardından, hesaplanan görevlendirme bedelinin terkin tutarlarından az olduğunun tespit edilmesi durumunda, BOTAŞ yükümlülüklerini faizsiz olarak yerine getirecek ve söz konusu tutar genel bütçeye gelir olarak kaydedilecektir.
Yapılacak terkin işlemleri, terkin kararı alınmasına rağmen mahsup edilecek tutarların ödenmesine engel teşkil etmeyecek.
BOTAŞ'ın Hazine'den olan görevlendirme alacaklarını tespit etme yetkisi ve mahsup işlemlerini belirleme yetkisi Hazine ve Maliye Bakanı'na ait olacak.
Özelleştirme Düzenlemeleri
Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda yapılan değişiklikle, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli cetvellerdeki kamu idareleri, özelleştirme kapsamına alınarak özelleştirilebilecek.
Özelleştirme gelirinin giderler düşüldükten sonra kalan kısmı ilgili idare muhasebe birimi hesabına aktarılacak ve bütçeye gelir kaydedilecektir. Bu gelirlerin karşılığını, ilgili idare bütçesine ödenek kaydetme yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilecektir.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na yeni mallar ve vergi oranları eklenmektedir. Buna göre, doğal inci, kültür incileri, elmaslar ve kıymetli taşlar için ÖTV oranı %20 olacaktır. Bu hüküm, düzenlemenin yayımlanmasını izleyen ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.
Defterdarın Görev ve Sorumlulukları
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, Gelir İdaresi Başkanlığı ile ilgili düzenlemelerde defterdarın görev ve sorumlulukları belirleniyor. Defterdar, bulunduğu ilde Hazine ve Maliye Bakanlığının en üst memuru olarak görev yapacak ve ilde Bakanlığın işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesinden sorumlu olacak.
Teklif ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'ndaki "Prime esas kazançlar" hükmünde düzenlemeler yapılacaktır. Bu düzenlemeler, ayni yardımlar, doğum, evlenme yardımları gibi çeşitli ödemeleri kapsayacaktır.
