Türkiye Otomobil Pazarında Manuel Vitesin Azalması
Türkiye'deki otomobil pazarında elektrikli araçların yükselişiyle birlikte, vites tercihlerinin de azalmaya gittiği gözlemleniyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verileri, küresel araştırmalarla bir araya getirildiğinde, manuel vitesli araçların hızla pazar dışına çıktığını gösteriyor. Ülkemizde 2026 yılı itibarıyla toplam 282 otomobil modeli mevcut, bunlardan yalnızca 11'i manuel vites özelliğine sahip.
Manuel Vitesin Pazar Payı Düşüşte
Bir haber kaynağında yer alan verilere göre, manuel vitesli araçların toplam otomobil model sayısındaki oranı yüzde 3,9 seviyesine geriledi. Yani, showroomlara gelen her 100 araçtan sadece 4'ü manuel vitesli. Geri kalan büyük bir kısmı otomatik sistemlere sahip. 5 yıl önce ise manuel vites oranı yüzde 20 civarındaydı. Eğer mevcut eğilim devam ederse, manuel vitesli araçların birkaç yıl içinde tamamen niş bir kategoriye dönüşmesi ve ardından nostaljik bir teknoloji haline gelmesi muhtemel.
Manuel Vitesli Araçların Satış Oranı
2020 yılında Türkiye'de satışta olan otomobil modellerinin 45'inde manuel vites imkanı vardı; bu da manuel vitesli araçların pazar payının yüzde 17,1 olduğunu gösteriyor. Yani, o yıl her 100 otomobilin 17'si manuel olarak satışa sunulmuştu. Ancak zamanla bu sayı 45'ten 11'e düştü ve toplam pay yaklaşık 13 puan geriledi. Pazarın ağırlığı, dörtte bir seviyesinden neredeyse yok olma noktasına geldi. Bu durum, Türkiye otomotiv pazarında hızlı bir değişim yaşandığını ortaya koyuyor.
Bu yılın ilk çeyreğinde Türkiye'de satılan otomobillerin 204 bin 931 adedinin yüzde 97,3'ü otomatik sistemlerden oluşurken, sadece 5 bin 757 adedi yani yüzde 2,7'si manuel vitesli araçlardan oluşuyor. ODMD verilerine göre, bu tablo manuel vitesin pazardaki varlığının neredeyse sona erdiğini net bir şekilde gösteriyor. Türkiye'de satılan her 100 araçtan sadece 3'ü manuel vitesli. Geçen yıl aynı dönemde otomatik araçların payı yüzde 94,6 iken, manuel vitesli araçlar yüzde 5,4 pay alıyordu. Yani, bir yıl içerisinde manuel vitesin pazar payı yarı yarıya erimiş durumda.
Otomotiv Sektöründeki Dönüşüm
Otomotiv sektöründeki en büyük değişim noktası elektrikli araçların yükselişi oldu. Tam elektrikli araçlarda manuel vites seçenekleri bulunmuyor. Hibrit araçlarda da bu sistem neredeyse tamamen terk edildi. SUV ve elektrikli araçların artmasıyla birlikte manuel vitesli araçlar da doğal olarak azalmış durumda. İngiltere'den gelen veriler de bu dönüşümü destekliyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması, manuel vitesin teknolojik olarak gereksiz hale gelmesine yol açıyor.
Veriler segment bazında da oldukça dikkat çekici. Artık manuel vitesli otomobillerin hiçbir segmentte ana akım olmadığı görülüyor. Giriş segmentinde bile manuel vites seçeneği kalmadı. ODMD verilerine göre, A (mini), D (orta), E (lüks) segmentlerinde otomatik oranı yüzde 100 iken, F (üst lüks) segmentinde otomatik oranı yüzde 99,7, manuelin payı ise yüzde 0,3. B sınıfında otomatik araçların payı yüzde 97,5, manuelin payı ise yüzde 2,5. En fazla manuel aracın satıldığı sınıf ise kompakt C segmenti; burada otomatik araçların payı yüzde 96,4, düz vites araçların payı ise 3,6 olarak kaydedildi. Türkiye'de en çok tercih edilen C segmentinde bile bu geçişin yüksek olması dönüşüm hakkında önemli ipuçları veriyor.
Küresel Trend ve Türkiye'nin Durumu
Türkiye'deki bu dönüşüm, aslında küresel bir eğilimin parçası. Üretimlerin büyük çoğunluğu otomatik sistemlere kaydırılmış durumda. İngiltere merkezli araştırmalar, manuel vitesin hızla yok olduğunu açıkça gösteriyor. Yapılan analizler, İngiltere'de manuel sunulan model sayısının bir yılda 82'den 67'ye düştüğünü ortaya koyuyor. İncelenen yaklaşık 300 modelin 225'i yalnızca otomatik olarak satışa sunuluyor. Manuel araçların pazar payı yüzde 25'in altına gerilemiş durumda. 2011 yılında yeni araçların sadece yüzde 25'i otomatikken, 2020'de bu oran yüzde 80'e yükseldi. Bu durum, manuel vitesin sadece gelişmekte olan pazarlarda değil, köklü Avrupa otomotiv ülkelerinde de hızla azaldığını gösteriyor. Ancak Türkiye otomobil pazarındaki düşüş daha belirgin bir şekilde yaşanıyor.
Tüketicilerin de fiyat konusuna daha az dikkat ettiği gözlemleniyor. Uzun yıllardır süregelen bir algının sona erdiği söylenebilir. Eskiden manuel araçlar daha uygun fiyatlı, daha az yakıt tüketen ve daha yaygınken, bugün otomatik şanzımanlı araçlar fiyat olarak daha erişilebilir hale geldi. Artık büyük fiyat farklılıkları kalmadı. Yakıt tüketimi ölçütleri değişti ve otomatik vitesli araçlar, manuel araçlardan bile daha az yakıt tüketir hale geldi. Güçlü kampanyalar ve kredi seçenekleri mevcut. Bu nedenle, düz vites araç tercih etmenin pek bir avantajı kalmıyor. Türkiye’de satılan en ucuz otomobiller arasında manuel-otomatik fiyat farkı da 250 bin lira seviyesine kadar düştü.[/p>
