Türkiye’de geçmişte vatandaşların evlerinde kalmasını zorunlu kılan ve sayım görevlilerinin kapı kapı dolaştığı klasik nüfus sayımı dönemine ilişkin 1985 tarihli yönetmelik resmen yürürlükten kaldırıldı. TÜİK tarafından yapılan düzenlemeyle, uzun yıllardır kullanılmayan eski sayım sistemine ilişkin mevzuat da tarihe karıştı.
41 Yıllık Yönetmelik Resmen Kaldırıldı
Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, 1 Temmuz 1985 tarihli “Genel Nüfus Sayımı Sayım Komiteleri ve Bürolarının Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları Yönetmeliği” yürürlükten çıkarıldı.
Söz konusu yönetmelik, geçmişte gerçekleştirilen genel nüfus sayımlarında görev yapacak komite ve büroların oluşturulması ile sayım çalışmalarının nasıl yürütüleceğine ilişkin kuralları belirliyordu.
Sokağa Çıkma Yasağı Dönemi Sona Ermişti
Türkiye’de eski nüfus sayımı uygulamalarının en dikkat çeken özelliklerinden biri, sayımın gerçekleştirildiği gün vatandaşların evlerinden çıkmasının yasaklanmasıydı.
Sayım memurları belirlenen günde hane hane dolaşarak vatandaşların bilgilerini kayıt altına alırken, sokaklar da adeta sessizliğe bürünüyordu.
2000 yılında gerçekleştirilen son klasik nüfus sayımının ardından bu yöntem terk edildi. Nüfus bilgilerinin daha modern ve dijital sistemler üzerinden takip edilmesiyle birlikte, eski uygulamaya dayanan mevzuat da işlevini yitirdi.
İlk Sayım 1927 Yılında Yapıldı
Türkiye’de Cumhuriyet döneminin ilk genel nüfus sayımı 1927 yılında gerçekleştirildi. Klasik yöntemle yapılan nüfus sayımları 2000 yılına kadar devam etti.
Cumhuriyet tarihi boyunca toplam 14 kez uygulanan sistemde, vatandaşların yaşadığı yerlerden ulaşım noktalarına kadar çeşitli alanlarda nüfus tespiti gerçekleştiriliyordu.
Dijital Sistemler Eski Yöntemin Yerini Aldı
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte nüfus bilgilerinin takibi de büyük ölçüde dijital altyapıya taşındı. Günümüzde nüfus hareketleri ve demografik veriler, güncel kayıt sistemleri üzerinden takip edilebiliyor.
Bu nedenle geçmişteki tek günlük sayım uygulamasına duyulan ihtiyaç ortadan kalkarken, 1985 tarihli yönetmeliğin de yürürlükten kaldırılmasıyla eski sisteme ilişkin önemli bir mevzuat daha tamamen sona ermiş oldu.
Düzenlemenin uygulanmasından TÜİK Başkanı sorumlu olacak.
