İstanbul Adaları açıklarında son günlerde art arda meydana gelen küçük ölçekli depremler, Marmara’da büyük deprem endişesini yeniden gündeme taşıdı. 18 Ağustos’tan itibaren bölgede 170’in üzerinde sarsıntı kaydedilirken, AFAD Deprem Bilim Kurulu üyeleri hareketliliğin büyük bir depremin habercisi olup olmadığına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Uzmanlar, mevcut verilerin tek başına büyük bir deprem beklentisini doğrulamadığını belirtirken, sosyal medyada yayılan spekülatif yorumlara karşı da vatandaşları uyardı.
Adalar Çevresinde 170’in Üzerinde Sarsıntı Kaydedildi
AFAD’ın Marmara Bölgesi’ndeki geniş gözlem ağı sayesinde büyüklüğü 1’in altında olan mikro depremler dahi takip edilebiliyor. 304 deprem gözlem istasyonunun yanı sıra derinliği 300 metreye kadar ulaşan 10 derin kuyu istasyonuyla sürdürülen izlemelerde, 20 Ağustos saat 15.00 itibarıyla bölgede 170’i aşkın deprem tespit edildi.
Sarsıntıların bir bölümünün Adalar fayına yakın bölgelerde meydana geldiği ve depremlerin yaklaşık 5 ila 13 kilometre derinliklerde gerçekleştiği belirtildi.
Uzmanlardan “Büyük Depremin Habercisi” İddialarına Yanıt
Deprem Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, bölgede 3,2 büyüklüğüne kadar ulaşan çok sayıda mikro deprem meydana geldiğini söyledi.
Sözbilir, mevcut bilimsel yöntemlerle bir mikro deprem kümesinin önceden büyük bir depremin habercisi olup olmadığının güvenilir biçimde belirlenemeyeceğini ifade etti. Bir sarsıntının öncü deprem olarak tanımlanabilmesinin ancak ardından daha büyük bir deprem meydana gelmesi durumunda geriye dönük olarak mümkün olduğunu vurguladı.
Uzman, Adalar çevresindeki mikro deprem aktivitesinin 1999 Kocaeli ve Düzce depremlerinden bu yana farklı dönemlerde devam ettiğini de kaydetti.
“Faylar Dönemsel Olarak Deprem Kümeleri Üretebilir”
Prof. Dr. Şükrü Ersoy ise Marmara Denizi’ndeki son hareketliliğin Adalar fayı üzerinde yoğunlaştığını belirtti.
Ersoy, fayların dönemsel olarak küçük depremler ve sarsıntı kümeleri oluşturabileceğine dikkat çekerek mevcut tablonun vatandaşlarda paniğe yol açacak şekilde yorumlanmaması gerektiğini söyledi.
Sosyal medyada küçük sarsıntıların ardından kesin olarak büyük bir deprem yaşanacağı yönündeki paylaşımların bilimsel bir dayanağının bulunmadığını belirten Ersoy, deprem zamanının önceden kesin şekilde tahmin edilmesinin mümkün olmadığını ifade etti.
“Mevcut Veriler Kesin Sonuç İçin Yeterli Değil”
Ankara Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahadır Aktuğ da Adalar fayındaki hareketliliğin değerlendirilmesi için mevcut küçük depremlerin tek başına yeterli olmadığını belirtti.
Aktuğ, farklı bölgelerde de zaman zaman benzer sismik kümelenmeler görüldüğünü ve bu hareketliliklerin doğrudan büyük bir depremin öncüsü olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını söyledi.
44 Kilometrelik Fayın Sadece 7 Kilometrelik Bölümü Hareketli
Aktuğ, depremlerin Adalar fayındaki dağılımına ilişkin önemli bir ayrıntıya da dikkat çekti. Yaklaşık 44 kilometrelik fay hattının yalnızca 7 kilometrelik bölümünde sınırlı bir hareketlilik gözlendiğini belirten Aktuğ, sarsıntıların fay boyunca ilerleyen bir örüntü oluşturmadığını ifade etti.
Uzman, mevcut verilerde büyük bir depremi tetikleyebilecek kademeli bir hareket veya belirgin bir derinlik göçü tespit edilmediğini kaydetti.
Aktuğ ayrıca, doğrulanmamış deprem yorumlarının yalnızca kamuoyunda endişeye neden olmadığını, konut ve arsa piyasaları ile sigorta sektörünü de etkileyebilecek spekülatif sonuçlar doğurabileceğini belirterek resmi kurumların açıklamalarının takip edilmesi çağrısında bulundu.
“Çok Sayıda Küçük Depremden Sonra Büyük Deprem Olması Şart Değil”
Kocaeli Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şerif Barış da bölgede yaşanan sarsıntıların küçük fay parçalarının kırılmasıyla ortaya çıkan doğal sismik hareketlilik kapsamında değerlendirilebileceğini söyledi.
Türkiye’nin farklı bölgelerinde benzer deprem kümelerinin daha önce de yaşandığını hatırlatan Barış, çok sayıda küçük depremin ardından mutlaka orta veya büyük ölçekli bir deprem meydana geleceği şeklinde bir kural bulunmadığını vurguladı.
Barış, deprem riskinin yalnızca sarsıntıların ne zaman gerçekleşeceği üzerinden değil, yapıların dayanıklılığı ve hazırlık düzeyi üzerinden ele alınması gerektiğini belirtti.
Kandilli’den Mikrodeprem Dizisi Açıklaması
Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü de Adalar çevresindeki hareketliliğe ilişkin değerlendirmede bulundu.
Rasathanenin verilerine göre 18 Ağustos saat 06.00 ile 20 Ağustos saat 13.00 arasında Adalar’ın güneyinde yaklaşık 20 kilometrelik alan içerisinde 0,7 ile 3,1 büyüklüğünde toplam 117 deprem meydana geldi.
Kandilli, özellikle 19 ve 20 Ağustos’ta meydana gelen ve kaynak mekanizması çözümlenebilen depremlerin benzer faylanma özellikleri taşıdığını belirtti. Sarsıntıların zaman ve konum açısından kümelenmiş bir mikrodeprem dizisi niteliğinde olduğu ifade edildi.
Deprem Riski İçin Hazırlık Çağrısı
Uzmanların ortak değerlendirmesinde, Adalar çevresindeki mevcut mikrodeprem hareketliliğinin tek başına büyük bir Marmara depreminin yaklaştığını gösteren kesin bir işaret olmadığı vurgulandı.
Bununla birlikte Türkiye’nin deprem gerçeği nedeniyle hazırlıkların ihmal edilmemesi gerektiği belirtildi. Uzmanlar, vatandaşların sosyal medyadaki doğrulanmamış iddialar yerine AFAD ve Kandilli gibi yetkili kurumların verilerini takip etmesini, ailelerin ve iş yerlerinin afet planlarını hazırlamasını önerdi.
