Kapadokya’da Kritik Karar: 1/50.000 Ölçekli Alan Planı İptal Edildi

Nevşehir İdare Mahkemesi, Kapadokya Bölgesi’nin geleceğini yakından ilgilendiren 1/50.000 ölçekli Kapadokya Alan Planı’nı iptal etti. Mahkeme, planın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı açısından hukuka aykırı olduğu sonucuna vardı.

Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası tarafından açılan dava sonucunda verilen karar, bölgedeki yapılaşma ve doğal alanların korunmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Planın Hukuka Aykırı Olduğu Savunuldu

Dava sürecinde odalar, daha önce iptal edilen 1/25.000 ölçekli planla ilgili hukuka aykırılıkların yeni planda da devam ettiğini ileri sürdü.

Planın hazırlanma sürecine ilişkin açıklama raporunun yeterli olmadığı ve çalışmalarda hangi uzmanların görev aldığının net biçimde ortaya konulmadığı belirtildi. Kapadokya’nın doğal ve kültürel değerlerinin korunması için planlamanın bilimsel ve teknik veriler ışığında yapılması gerektiği vurgulandı.

Bilirkişi Raporunda Dikkat Çeken Tespitler

Mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi heyetinin bölgede yaptığı incelemeler sonrasında hazırladığı rapor, kararın önemli dayanaklarından biri oldu.

Raporda, plan paftaları ile plan açıklama raporu arasında çeşitli uyumsuzluklar bulunduğu belirtildi. Bölgedeki yerleşimlerin nüfusunun azalmasının öngörülmesine rağmen birçok yerleşim alanında yeni konut gelişme bölgeleri oluşturulmasının planlama açısından çelişki yarattığı ifade edildi.

Yeni konut alanlarının bir bölümünün tarımsal nitelikteki araziler üzerinde planlanması da eleştirildi. Ayrıca öngörülen nüfus artışının hangi ekonomik faaliyetlere dayanacağının yeterince ortaya konulmadığı tespit edildi.

Katılımcılık Ve Koruma İlkeleri Tartışıldı

Bilirkişi raporunda, bölgedeki sit alanlarına ilişkin gerekli çalışmalar tamamlanmadan planlama sürecine geçilmesinin de sorun oluşturduğu değerlendirildi.

Yerel aktörlerin, uzmanların ve ilgili meslek odalarının çalıştay süreçlerine yeterince dahil edilmemesi ise katılımcı planlama anlayışı açısından eleştirildi.

Peribacaları Ve Tarım Arazileri İçin Kritik Karar

Mahkeme kararında Ürgüp, Uçhisar ve Avanos gibi önemli yerleşimlerde doğal ve ekolojik değerlerin korunmasına ilişkin hedeflerin yeterince gözetilmediğine dikkat çekildi.

Kapadokya’nın karakteristik doğal oluşumları arasında yer alan peribacalarının yapılaşma baskısıyla karşı karşıya kalabileceği, geniş tarım alanlarının ise imara açılmasının bölgenin doğal dokusunu olumsuz etkileyebileceği değerlendirildi.

Turizm bölgelerindeki kapasite sorunlarına yönelik bazı düzenlemelerin de kontrolsüz yapılaşmaya zemin hazırlayabilecek nitelikte olduğu belirtildi.

Mahkeme Planı Oy Birliğiyle İptal Etti

Nevşehir İdare Mahkemesi, dava dosyasındaki belgeler ile bilirkişi raporunu birlikte değerlendirerek 1/50.000 ölçekli Kapadokya Alan Planı’nın iptaline karar verdi.

Mahkeme, planın imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararıyla bağdaşmadığı sonucuna ulaşarak kararı oy birliğiyle aldı.

Kararla birlikte Kapadokya’nın doğal, tarihi ve kültürel dokusunu etkileyebilecek planlama kararları açısından önemli bir yargı süreci tamamlanmış oldu.